Op donderdag 15 maart wordt in de Rotterdamse Schouwburg De (komende) opstand opgevoerd. Het stuk is gebaseerd op een boek van toneelschrijver Friedrich Schiller over de Tachtigjarige Oorlog van Holland tegen Spanje. De Berlijnse theatermaker Alexander Karschnia en de in Rotterdam wonende Belgische collega Joachim Robbrechts zijn verantwoordelijk voor het concept en de teksten. Duitse, Nederlandse en Belgische acteurs voeren het stuk uit. De kritiek verguist en looft.
“Als de toekomst donker is , klinken de stemmen uit het verleden des te helderder”, schrijft filosoof Safranski (2007) over toneelschrijver Schiller, die tevens historicus was en leefde van 1759 tot 1805. De Hollandse opstand beschreven door een schrijver middenin het vloeibare overgangsgebied tussen Verlichting en Romantiek, maakt juist ook anno 2012 nieuwsgierig. Bezitten beide geestesstromingen niet steeds nog even grote actualiteit? Vooral als een theaterstuk rond Schiller en de Hollandse Opstand opgevoerd wordt door bewonderaars van controversieel theaterkunstenaar Cristoph Schlingensief. De combinatie Schiller, Karschnia/Robbrechts duidt daarmee op een activistisch stuk. Te meer daar de makers behalve uit Friedrich Schiller (Geschichte, Don Carlos) en flarden Marx, gebruik maakten van een recent anarchistisch pamflet, waarschijnlijk L’insurrection qui vient ofwel De komende opstand, uit 2007.
Over het stuk zelf is intussen één en ander geschreven. De kritieken spreken elkaar tegen: “Ranzige avantgarde” noemt Hartmut Krug op Deutschlandfunk het, “een van de belangrijkste voorstellingen van het seizoen” zegt Simon van den Berg in de Theaterkrant. Krug beoordeelt vooral op vorm en structuur, Van den Berg vooral op de inhoud. Aan de hand van commentaren zoals de hunne is wel in te schatten welke richting het uitgaat: eigentijds Brechtiaans theater met absurdistische trekken waar politieke (anarchistische) inhoud en vorm, geest en lichaam, in elkaar over gaan. Toepasselijk. Schiller studeerde voordat hij Weimar en de geschiedenis in dook, geneeskunde. Tijdens die studie ontleedde hij lijken. Eén van zijn doelen was zo beschrijft Safranki (2009) het vinden van de plaats waar vrijheid zetelt ergens tussen het fysieke en de psyche van de mens in.
Wie wil weten hoeveel van die vrijheid en haar belofte terug te zien is in de uitvoering van andcompany&Co/Joachim Robbrecht, moet De (komende) Opstand zelf gaan zien.
De (komende) Opstand donderdag 15 maart om 20:30 uur in de Rotterdamse Schouwburg.
Tekst: Alexander Karschnia, Joachim Robbrecht&Co. naar Friedrich Schiller. Concept en Enscenering: Frascati, andcompany&Co (Nicola Nord, Alexander Karschnia, Sascha Sulimma). Met: Rüdiger Hauffe, Alexander Karschnia, Hartmut Schories, Joachim Robbrecht, Sascha Sulimma, Vincent van der Valk, Ward Weemhoff en cellist Simon Lenski (Die Anarchistische Abend Unterhaltung) en pianist Reinier van Houdt (Nederlanse MAE Ensemble).
